Szczelność budynku przed zimą – co sprawdzić?

Sprawdzenie szczelności budynku przed sezonem grzewczym to jeden z prostszych sposobów na ograniczenie problemów z gryzoniami i owadami w okresie jesienno-zimowym. Jak pisaliśmy w artykule o jesiennym wzroście aktywności gryzoni, myszy i szczury w tym okresie szukają ciepłych miejsc, w których mogą się schronić. Każda nieszczelność w budynku może stać się dla nich drogą wejścia.

Większość takich miejsc można znaleźć podczas dokładnego przeglądu budynku i zabezpieczyć jeszcze przed nadejściem zimy.

Jak małe otwory wpuszczają szkodniki

Mysz domowa potrafi przecisnąć się przez szczelinę o szerokości około 6 milimetrów. To niewiele więcej niż grubość ołówka. Szczur potrzebuje większego otworu, ale również nie musi być on duży – wystarczy około 12–13 milimetrów. Dlatego nawet niewielkie pęknięcia, otwory przy instalacjach czy nieszczelności pod drzwiami mogą być problemem. Jeszcze mniejszych szczelin potrzebują niektóre owady, między innymi prusaki i karaluchy. Mogą przedostawać się przez miejsca, których podczas zwykłego oglądania budynku trudno zauważyć. Uszczelnienie budynku ogranicza więc dostęp nie tylko gryzoni, ale również części owadów.

Uszczelnianie a ochrona przed owadami

W przypadku owadów szczególną uwagę należy zwrócić na miejsca przejścia instalacji, okolice rur, otwory wentylacyjne, progi i inne nieszczelności konstrukcji. Prusaki i karaluchy często wykorzystują takie miejsca do przemieszczania się pomiędzy pomieszczeniami lub lokalami. Uszczelnienie budynku jest więc jednym z elementów profilaktyki. Nie zastępuje jednak dezynsekcji, jeśli owady już pojawiły się w obiekcie.

Co sprawdzić przed zimą

Przegląd budynku najlepiej rozpocząć od fundamentów i przejść po kolei przez wszystkie miejsca, przez które szkodniki mogą dostać się do środka.

• Fundament i cokół – Sprawdź pęknięcia tynku, ubytki zaprawy oraz miejsca, w których fundament łączy się ze ścianą. Szczeliny w tych miejscach często są niewielkie i łatwo je przeoczyć.
• Drzwi i okna – Zwróć uwagę na drzwi zewnętrzne oraz garażowe. Jeśli po zamknięciu drzwi widać światło, oznacza to, że znajduje się pod nimi szczelina. Zużyte lub odkształcone uszczelki i progi powinny zostać wymienione.
• Otwory wentylacyjne i kratki – Nie należy ich zamykać, ponieważ muszą zapewniać przepływ powietrza. Dobrym rozwiązaniem jest natomiast metalowa siatka lub stalowa kratka, której gryzonie nie będą w stanie przegryźć.
• Przejścia instalacyjne – Miejsca, w których przez ściany i fundamenty przechodzą rury, przewody elektryczne, kable czy instalacja klimatyzacji, są często pomijane podczas kontroli. Tymczasem właśnie tam mogą znajdować się otwory prowadzące bezpośrednio do wnętrza budynku.
• Dach, okap i poddasze – Sprawdź uszkodzone dachówki, szczeliny przy okapie, zakończenia kalenicy oraz obróbki blacharskie. Gryzonie mogą dostać się do budynku również od strony dachu.
• Komin – Otwarty komin lub brak odpowiedniego zabezpieczenia może być miejscem, przez które do budynku dostaną się gryzonie i ptaki. W przypadku stosowania zabezpieczeń trzeba jednak zachować drożność przewodów zgodnie z ich przeznaczeniem.

Jakich materiałów użyć do uszczelnienia?

Nie każda pianka czy masa uszczelniająca będzie dobrym zabezpieczeniem przed gryzoniami. Myszy i szczury mogą przegryźć samą piankę montażową, dlatego przy większych otworach potrzebne jest również zabezpieczenie mechaniczne. Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie stalowej wełny lub metalowej siatki, a następnie zabezpieczenie jej zaprawą albo pianką. W przypadku otworów wentylacyjnych lepiej zastosować stalową kratkę lub odpowiednią metalową siatkę niż plastikową osłonę.

Większe ubytki w murze lub fundamencie można naprawić zaprawą cementową. Przy niektórych otworach sprawdzi się również blacha. Trzeba też pamiętać, że otworów wentylacyjnych nie należy całkowicie zaklejać. Powinny pozostać drożne, a jednocześnie zabezpieczone przed dostępem szkodników. Najpierw zabezpiecz największe otwory i miejsca, które mogą prowadzić bezpośrednio do wnętrza budynku. Dopiero później zajmij się mniejszymi szczelinami, pęknięciami tynku czy nieszczelnymi listwami.

Kiedy samo uszczelnienie nie wystarczy?

Jeżeli w budynku są już ślady obecności gryzoni, samo zamknięcie wszystkich otworów może nie rozwiązać problemu. Odchody, ślady przegryzania, uszkodzone opakowania czy odgłosy dochodzące ze ścian i poddasza mogą świadczyć o tym, że zwierzęta już znajdują się w środku.

W takiej sytuacji najpierw należy przeprowadzić deratyzację, a następnie zabezpieczyć budynek przed ponownym wejściem gryzoni.

Zamknięcie wszystkich otworów bez wcześniejszego sprawdzenia, czy wewnątrz nie ma zwierząt, może spowodować, że pozostaną one w ścianach, stropach lub innych trudno dostępnych miejscach. W konsekwencji może pojawić się nieprzyjemny zapach.

W dużych obiektach, takich jak gospodarstwa rolne, magazyny czy zakłady przemysłu spożywczego, samodzielne sprawdzenie wszystkich miejsc może być trudne. W takich przypadkach można wykonać profesjonalny audyt szczelności budynku. Pozwala on wskazać miejsca wymagające zabezpieczenia i zaplanować prace zgodnie z wymaganiami obiektu, między innymi w ramach systemu HACCP.

Ile daje uszczelnienie budynku?

Usunięcie dróg wejścia ma duże znaczenie w ograniczaniu liczby gryzoni. W obiektach przemysłu spożywczego odpowiednie uszczelnienie może znacznie zmniejszyć liczbę gryzoni pojawiających się podczas kolejnych kontroli.

Samo zwalczanie gryzoni nie rozwiązuje problemu na stałe, jeśli zwierzęta nadal mają łatwy dostęp do budynku. Dlatego deratyzację najlepiej połączyć z usunięciem miejsc, przez które mogą ponownie dostać się do środka.

Sprawdź budynek przed zimą

Przed rozpoczęciem sezonu grzewczego warto obejść budynek i sprawdzić fundamenty, drzwi, okna, wentylację, przejścia instalacyjne, dach, poddasze oraz komin. Do takiego przeglądu wystarczy latarka i dokładne oględziny. Szczególną uwagę należy zwrócić na miejsca, w których widać szczeliny, ubytki lub ślady obecności gryzoni. Jeżeli znajdziesz ślady szkodników albo nie masz pewności, którędy dostają się do budynku, skontaktuj się z nami. Możemy sprawdzić obiekt, wskazać miejsca wymagające zabezpieczenia i dobrać odpowiednie działania.

Treść zweryfikowana na podstawie materiałów dotyczących fizycznego ograniczania dostępu gryzoni do budynków (rodent exclusion).

Źródła

[1] Test Valley Borough Council, „Advice for householders to help avoid problems with rats and mice”: https://www.testvalley.gov.uk/housingandenvironmentalhealth/pest-control-services/controlling-rats-mice-guide-preventing-infestation

[2] Squote, „Pest Proofing Techniques: Mesh, Seals and Exclusion”: https://squote.app/knowledge/pest-control/pest-proofing-techniques