Jak zabezpieczyć chlewnię przed ASF?

Afrykański pomór świń (ASF) nie zagraża ludziom, ale dla gospodarstwa hodowlanego oznacza realne ryzyko utraty całego stada w ciągu kilku dni — śmiertelność wśród zakażonych zwierząt sięga niemal 100%, a szczepionka ani skuteczne leczenie wciąż nie istnieją. Skuteczne zabezpieczenie chlewni przed ASF opiera się na konsekwentnej bioasekuracji: kontroli dostępu do terenu, regularnej deratyzacji i dezynsekcji, prawidłowej dezynfekcji oraz szybkiej reakcji w przypadku podejrzenia zakażenia. Poniżej opisujemy każdy z tych elementów.

Czym jest ASF i dlaczego rozprzestrzenia się tak łatwo

Wirus ASF przenosi się przez bezpośredni kontakt z chorym zwierzęciem, skażoną paszą i wodą, sprzęt, odzież, a także pośrednio — poprzez gryzonie i owady, które mechanicznie przenoszą go między gospodarstwami. Jego wyjątkowa odporność na warunki środowiskowe sprawia, że w ściółce, glebie czy na powierzchniach może przetrwać nawet kilka miesięcy. Głównym rezerwuarem wirusa w środowisku naturalnym są dziki, dlatego gospodarstwa położone w pobliżu terenów leśnych są narażone w największym stopniu.

Ogrodzenie i kontrola dostępu do gospodarstwa

Podstawą bioasekuracji jest ogrodzenie skutecznie uniemożliwiające kontakt trzody chlewnej z dziką zwierzyną. Jego stan powinien być regularnie kontrolowany, a wszelkie uszkodzenia naprawiane bez zwłoki. Równie istotne jest ograniczenie ruchu osób i pojazdów na terenie produkcyjnym — każdy odwiedzający i każdy pojazd dostawczy to potencjalne źródło zanieczyszczenia. Standardem powinny być maty dezynfekcyjne przy wejściach, odzież i obuwie ochronne używane wyłącznie na terenie gospodarstwa oraz dezynfekcja pojazdów przed wjazdem na teren produkcyjny.

Deratyzacja i dezynsekcja jako element bioasekuracji

Gryzonie i owady należą do najczęściej niedocenianych wektorów przenoszenia wirusa ASF. Szczury i myszy przemieszczają się swobodnie między gospodarstwami, zanieczyszczając paszę i wodę, natomiast owady — w szczególności muchy — mogą przenosić materiał zakaźny na znaczne odległości. Skuteczność ochrony w tym zakresie zależy przede wszystkim od regularności: pojedyncze, sporadyczne zabiegi dają ograniczony efekt i sprzyjają szybkiej odbudowie populacji szkodników.

Insektpol prowadzi cykliczne programy deratyzacji i dezynsekcji dostosowane do specyfiki gospodarstw hodowlanych, obejmujące systematyczne rozmieszczanie i kontrolę stacji deratyzacyjnych, eliminację miejsc bytowania gryzoni oraz zabiegi dezynsekcyjne dopasowane do pory roku i skali problemu.

Dezynfekcja gospodarstwa — prewencyjna i interwencyjna

Wysoka odporność wirusa ASF na warunki środowiskowe sprawia, że standardowe czyszczenie porządkowe nie eliminuje ryzyka zakażenia. Konieczne jest stosowanie odpowiednio dobranych preparatów dezynfekcyjnych oraz przestrzeganie zasady pełnej dezynfekcji pomieszczeń między kolejnymi cyklami produkcyjnymi (tzw. system „całe pomieszczenie pełne — całe puste”).

Insektpol zajmuje się zarówno dezynfekcją prewencyjną gospodarstw, jak i dezynfekcją interwencyjną prowadzoną w przypadku wykrycia ogniska ASF w danym rejonie. W sytuacjach interwencyjnych kluczowe znaczenie ma czas reakcji i kompleksowość działań — depopulację zakażonych zwierząt, odkażeniu podlegają nie tylko budynki inwentarskie, ale też otoczenie gospodarstwa, rampy załadunkowe i pojazdy.

Kwarantanna i zasady wprowadzania nowych zwierząt

Nowo nabyte świnie powinny przejść co najmniej trzydziestodniową kwarantannę w odrębnym pomieszczeniu, zanim zostaną włączone do reszty stada. Zakupy warto ograniczyć wyłącznie do gospodarstw o potwierdzonym statusie zdrowotnym.

Zasady żywienia i monitoring stada

Karmienie świń odpadkami kuchennymi lub resztkami mięsa pozostaje jedną z najczęstszych dróg wprowadzenia wirusa do gospodarstwa i powinno być całkowicie wykluczone. Pasza powinna być przechowywana w szczelnych, zamkniętych pojemnikach, niedostępnych dla gryzoni i zwierząt dzikich. Równie ważna jest bieżąca obserwacja stada pod kątem objawów takich jak wysoka gorączka, apatia, sinienie skóry czy nagłe padnięcia — każdy taki sygnał powinien zostać niezwłocznie zgłoszony lekarzowi weterynarii oraz Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii.

Wsparcie Insektpol w ochronie gospodarstwa przed ASF

Insektpol specjalizuje się w zwalczaniu ognisk ASF oraz w kompleksowej dezynfekcji gospodarstw rolnych. Oferujemy zarówno regularne programy deratyzacji i dezynsekcji ograniczające ryzyko wprowadzenia wirusa, jak i szybką interwencję w przypadku potwierdzonego ogniska choroby. Doświadczenie w pracy z gospodarstwami hodowlanymi oraz znajomość obowiązujących procedur pozwalają nam skutecznie wspierać hodowców na każdym etapie — od profilaktyki po reakcję kryzysową.